“Wij helpen de mensen die geen helper hebben”

Hier zijn ze geen probleemgeval. Geen cliënt. Niet zielig. Maar gewoon John, Marga en Joop. Als het even kan, komen ze elke dag. Want bij IDO wordt naar ze geluisterd.

Alleenstaande moeders met grote schulden. Ouderen die alleen nog sporadisch bezoek krijgen van hun drukbezette kinderen. Vluchtelingen die hun weg in Nederland niet kunnen vinden. Gezinnen die verstrikt geraakt zijn in de bureaucratie. Mensen die buiten de boot vallen en nergens meer terecht kunnen. Ze worden met open armen ontvangen door stichting IDO in Lelystad. ‘Wij helpen de mensen die geen helper hebben’, vat directeur Veerle Rooze het werk van IDO samen.

Contact verloren

Van creatieve middagen en taalles tot inloopspreekuren en een voedselbank: het aanbod van de stichting is breed. In feite dienen die activiteiten slechts één doel: in contact komen met mensen die het contact met iedereen zijn verloren. ‘Je zou ons expert kunnen noemen in het toegang krijgen tot mensen. Met onze inloophuizen als ontmoetingsplek. We proberen er mensen binnen te halen met allerlei projecten en diensten. Onze kringloopwinkel is populair. Net als de gratis fietsenmaker en kledingreparatie. En ook voor een kop koffie of warme maaltijd voor 2 euro lopen veel mensen binnen.’

Geen haast

En daar is het IDO om te doen. ‘Eenmaal binnen, kunnen we beginnen met het opbouwen van een relatie. ‘Onze vrijwilligers en sociaal werkers proberen met iedereen een gesprekje aan te knopen. Dat is niet altijd even makkelijk. Veel mensen kijken eerst de kat uit de boom. Ze zitten schuw aan tafel – af en toe om zich heen kijkend. Alleen al een kopje koffie komen drinken is een hoge drempel. Bij hen schuiven we even aan. Een paar woorden, meer is niet nodig voor het eerste contact. We hebben geen haast.’ Na een tijdje staan mensen vaak ’s ochtends al op de stoep. Eindelijk hebben ze een plek gevonden waar iemand naar ze luistert.

Stoom uit de oren

Sommige bezoekers hebben genoeg aan koffie en gezelschap. Bij anderen komt na verloop van tijd een volgende vraag aan het licht. Rooze: ‘Dan blijken thuis bijvoorbeeld talloze problemen te spelen. Maar bij de reguliere hulpverlening kloppen ze niet meer aan. Vanwege diep wantrouwen, of omdat ze niet meer welkom zijn. Heel wat bezoekers zijn uit de officiële schuldhulpverlening gezet, omdat ze misbaar maakten aan de balie. Als ik hun verhalen hoor, begrijp ik de frustratie. Die enorme machteloosheid, als je verstrikt raakt in de bureaucratie. En dan niemand hebben om die frustratie mee te delen. Best logisch toch, dat de stoom dan een keer uit je oren komt?’

Weer slapen

Met inloopspreekuren en schuldhulpverlening biedt IDO een alternatief voor de reguliere instanties. IDO doet niet aan uitsluiting, en ook niet aan tweede kansen – mensen krijgen er keer op keer een nieuwe kans. Ook diagnoses, kortetermijn-doelen en effectiviteitsprogramma’s zijn niet aan orde. ‘Iemand schuldenvrij maken is niet ons voornaamste doel. Wij willen dat iemand ’s nachts weer kan slapen. Dat is het enige meetbare effect dat er bij ons toe doet. Misschien niet zo trendy op het ogenblik. Maar waarschijnlijk wel de reden waarom onze schuldhulpverlening zo succesvol is. En dat danken we vooral aan al die fantastische vrijwilligers.’

Eindeloos geduld

Met maar liefst tweehonderd zijn ze, de vrijwilligers van IDO. Sommigen draaien al 30 jaar mee en zijn al in de tachtig. Voor nieuwe vrijwilligers wacht steevast de cultuurshock, merkt Rooze. ‘Ze denken Lelystad te kennen. Maar bij ons komen ze plots de enorme problematiek tegen. Een verborgen wereld waarin de schaamte groot is. Mensen die een eenzame strijd vechten, om het hoofd boven water te houden. Tot ze onze vrijwilligers ontmoeten, die met eindeloos geduld naar ze luisteren. Hun trouw en betrokkenheid ontroeren me keer op keer.’

Steun inloophuizen

Inloophuizen worden in hun bestaan bedreigd. Fonds Franciscus steunt de 200 inloophuizen in Nederland. Om te voorkomen dat inloophuizen hun deuren moeten sluiten.

Lees meer over Fonds Franciscus