Test jezelf – Check je oordeel

Dat is niet waar.

40% van de mensen onder de armoedegrens heeft een baan, maar verdient gewoonweg te weinig om rond te komen. Werken loont dus niet voor iedereen.

Dat komt vaak voor bij flexwerkers of freelancers bijvoorbeeld. Zij kunnen te weinig uren maken en/of hun uurtarief is te laag.

In totaal leven maar liefst 540.000 mensen in Nederland onder de armoedegrens.

Waarom niet? Voor Nienke is haar hondje haar alles. Hij leidt haar af als de stress toeslaat en brengt haar in contact met anderen in de wijk.

Als je moet rondkomen van (te) weinig geld, dan hebben mensen ineens een oordeel over hoe je met je geld omgaat. Wat kost die nieuwe broek, dat kappersbezoekje of huisdier wel niet? Maar we zouden moeten kijken naar de waarde ervan. Nienke haar hondje betekent meer dan alle hulpverleners bij elkaar.

Maar binnen de nieuwe meetmethode van het CBS, SCP en Nibud is hier geen ruimte voor. Dus gaan de kosten voor het hondenvoer ten koste van andere noodzakelijke uitgaven.

Als je voldoende geld hebt, brengt de blauwe envelop weinig verrassends. Als je in armoede leeft is elke envelop spannend. De belastingaanslag voorop. Is alles goed gegaan of wordt het terugbetalen? Want zonder buffer en met andere openstaande rekeningen moet je creatief zijn.

De meest urgente uitgaven moeten eerst, en met een betalingsregeling valt het dan hopelijk allemaal net zo te plannen dat de financiële situatie niet erger wordt. Voor mensen die in armoede leven is het dagelijkse kost. Zij kunnen over het algemeen verschrikkelijk goed budgetteren. Maar aan noodzakelijke uitgaven ontkom je niet. En een buffer voor tegenvallers is er meestal niet.

Er zijn allerlei potjes voor mensen met een laag inkomen. Er zijn gemeenten met wel 15 verschillende regelingen!

Maar dat is ook meteen het probleem: het systeem is onoverzichtelijk, potjes zijn lastig te vinden én je moet elke bijdrage apart aanvragen. Daarbij moet je steeds op een andere manier en op een andere plek aantonen dat je arm genoeg bent. Ingewikkeld, tijdrovend en vernederend. Bovendien zijn mensen angstig geworden om er een beroep op te doen. Wat nou, als je iets verkeerd invult en je alles terug moet betalen? Dan is het niet zo gek dat mensen ervoor kiezen om het in eigen hand te houden. Dat scheelt ze slapeloze nachten.

Het echte probleem: Ons armoedebeleid is gestoeld op wantrouwen en het voorkomen van fraude. Het systeem ontneemt mensen de controle over hun budget en hun leven. Dat houdt ze klein en afhankelijk. En vervolgens geven wij henzelf daarvan de schuld.

Toen het minimumloon in 1968 werd ingesteld, moest het genoeg zijn om (minstens) een gezin te onderhouden. Dat is al lang niet meer de praktijk. Tweederde van de huishoudens ontvangt een of meer toeslagen. In de bijstand is dat nog minder en krijg je pakweg 70% van dat minimumloon. Zo wil de overheid mensen ‘stimuleren’ om te gaan werken – vanuit het idee dat ze dat anders niet zouden doen.

De commissie Sociaal Minimum pleit juist voor een structureel andere aanpak: laat noodzakelijke uitgaven weer de norm bepalen. Zorg dat mensen genoeg geld hebben om te voorzien in de basis voor zichzelf en het gezin. Zo behoed je mensen van chronische stress, zijn zij niet continu bezig met het halen van het einde van de maand en houden ze energie over om waar mogelijk te werken aan het verbeteren van hun situatie. Dat is zeker menselijker en waarschijnlijk efficiënter. Met minder administratieve kosten en meer maatschappelijke baten.

Mensen die in armoede leven weten heel goed wat het gezin nodig heeft. Zo´n uitje geeft ze het gevoel van gewoon even mee kunnen doen. Dat is goud waard. Zeker voor kinderen. Al is het maar eens in de zoveel maanden. Het is een uitje waar ze het nog weken over kunnen hebben in de klas.

En ja, vaak gaat het ten koste van andere noodzakelijke uitgaven. Eten de ouders een paar dagen brood in plaats van een warme maaltijd. Of compenseren ze het door de verwarming laag te houden. Zij hebben dat er graag voor over.

* Op de foto Priscilla en haar zoon. Uit de openbare beeldbank Bestaanszekerheid van Kansfonds.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief. Iedereen een thuis.

Lees de echte ervaringsverhalen. Krijg inzicht in de echte problemen. En steun echte oplossingen.