Slimme woonoplossingen

Veel vastgoed voor mensen met een kleine beurs is verdwenen. Corporaties hebben destijds een deel van hun sociale woningen verkocht, in opdracht van de overheid.  

Vaak wordt gedacht dat dakloosheid iemands eigen schuld is. Maar er is niet veel voor nodig om dakloos te raken. Denk bijvoorbeeld aan ouders die na een scheiding geen woning kunnen vinden. Mensen die een tijdje in een instelling verbleven en geen huis (meer) hebben om naar terug te keren. Of mensen die door ziekte of baanverlies op zoek moeten naar iets goedkopers – wat er vaak niet is. 

Verhuurders denken bij dakloze mensen vaak aan wanbetaling, geluidsoverlast en verslaving. Ze geven bij het toewijzen van een woning liever de voorkeur aan anderen. Maar klopt dat overlastbeeld wel? Woningcorporatie Portaal deed onderzoek onder haar huurders om te zien of ex–dakloze mensen meer overlast veroorzaken. Dat bleek niet het geval. 

Het huidige beleid voor de aanpak van dakloosheid, is tijdelijke opvang organiseren. Maar opvang is wat anders dan een woonplek. Toch zitten dakloze mensen – met en zonder kinderen – vaak maandenlang in de opvang. Terwijl al lange tijd bekend is dat direct zorgen voor een woonplek de enige juiste oplossing is.  

Mensen zonder thuis krijgen vaak eerst zorg om hun leven op de rit te krijgen. Hebben ze laten zien dat ze een zelfstandige woning aankunnen of ‘verdienen’? Dan krijgen ze hulp om een woning te vinden. Dat is de omgekeerde wereld. Dakloosheid is geen zorgprobleem, maar een woonprobleem. Ook op overheidsniveau zie je die kronkelredenering. Beleid op het gebied van dak- en thuisloosheid valt onder het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Terwijl het ministerie van Binnenlandse Zaken huisvesting in portefeuille heeft.  

In veel gevallen moet je een adres hebben om je in te kunnen schrijven als woningzoekende. Dat schiet natuurlijk niet op, want daar ontbreekt het nou net aan als je geen thuis hebt. Ook mensen die niet digitaal vaardig zijn of moeite hebben met lezen, belanden op een hindernisbaan. Voor hen is het nauwelijks mogelijk om je in te schrijven als woningzoekende. Daarvoor is het inschrijfsysteem te ingewikkeld.  

In Nederland staat 39 vierkante kilometer aan gebouwen leeg. Denk aan oude fabrieken, kerken, kantoorpanden en winkels. Omgerekend zijn dat maar liefst 5.500 voetbalvelden. Daar passen heel wat woonplekken in. Pakweg 500.000, berekende het Platform Woonopgave. Waarom wordt deze leegstand niet benut? Een samenspel van factoren speelt een rol. Zoals vergunningen die niet verleend worden. Eindeloos lange procedures. En gebrek aan investeerders.  

Mensen die woonruimte beschikbaar willen stellen in hun eigen huis, hebben te maken met ontmoedigende regelgeving. Zo staat vaak in het huurcontract dat onderhuur niet is toegestaan. Voor huiseigenaren met een hypotheek geldt meestal een vergelijkbaar verbod. Ook zijn er financiële drempels. Mensen raken bijvoorbeeld toeslagen kwijt als ze een kamer verhuren en gaan er dus financieel op achteruit.