Uit de schulden: ‘De minachting was soms ondraaglijk’ 

Belinda (55) keek ooit aan tegen een schuld van 20.000 euro. Tijdens het aflossen was er nauwelijks genoeg geld om van rond te komen met haar kinderen. Nu is ze schuldenvrij en kijkt ze terug op die periode. ‘Het ergste? Dat keiharde oordeel: het is vast je eigen schuld. Terwijl ze niks van je weten.’

‘Acht politieagenten waren er nodig om me te helpen vluchten uit de giftige relatie. De straat was afgezet. We waren allemaal enorm bang dat mijn man ons iets zou aandoen. Nooit zal ik zijn blik vergeten toen ik met de kinderen vertrok. We werden naar een geheim adres gebracht waar hij ons niet kon vinden. Zo belandde ik in de vrouwenopvang. Veilig. Maar ook met zijn schulden, waarvoor ik medeaansprakelijk werd gehouden.   

Aflossen

Ver weg van hem ben ik mijn leven weer gaan opbouwen. Een paar jaar heb ik onder Wspn-bewindvoering zoveel mogelijk afbetaald bij de schuldeisers. Tot de rechter het welletjes vond; de rest werd kwijtgescholden. Als het aan de bewindvoerder had gelegen, had ik nog langer moeten afbetalen. Maar ja, hij is er dan ook niet voor mij, maar voor de schuldeisers. De bewindvoerder vond bovendien dat ik te weinig mijn best deed. Waarom ging ik eigenlijk niet werken? Productiewerk doen bijvoorbeeld. Of schoonmaken. Maar ik had de zorg voor een ernstig ziek kind en intussen was ook mijn eigen gezondheid afgebrokkeld door de trauma’s, de zorgen en de enorme spanning. Als stress-eter kwam ik vijftig kilo aan, ik haalde lopend nog maar net de voortuin.  

Wanhoop

Het valt nauwelijks uit te leggen wat het met je doet als schulden zich opstapelen. De druk is enorm. Hulp vragen en onder bewindvoering komen was moeilijk. Er is wanhoop omdat je zoveel te verliezen hebt, terwijl je naar je gevoel eigenlijk alles al kwijt bent. Maar er is ook opluchting, want je staat er niet meer alleen voor. De prijs die je betaalt is hoog: je raakt je zelfbeschikking kwijt. Je mag nergens meer over beslissen. Dat vond ik het allerergste. Er waren bewindvoerders die me als wilsonbekwaam behandelden. Alsof je zelf niks meer kunt overzien of beslissen. Die minachting is ondraaglijk. Maar er waren er ook die er anders in stonden, gelukkig.  

Schaamte

Eigen schuld, dachten veel mensen, tót ik ze vertelde over wat ik had meegemaakt. Dan kantelde het beeld. Toch schaam ik me er soms voor dat ik in deze situatie ben beland. Ik had natuurlijk een heel ander beeld van de toekomst. Ik droomde van een liefdevolle relatie, ik wilde het internationaal management in, ik werkte bij een bank. Het liep anders. En alles is betrekkelijk, ook in de armoede. Juist door alle ellende heb ik geleerd blij te zijn met wat ik heb. Al jaren zet ik me als vrijwilliger in voor mensen die in een moeilijke situatie zitten, vastlopen of eenzaam zijn. Daar ligt mijn hart. 

vrouw met bril kijkt in de camera

Rust

Hoe het nu is? Het is me gelukt om te overleven. Die vijftig kilo zijn er weer af. Ik heb een uitkering vanwege ernstige artrose. Er is niet veel geld, maar het lukt me zelfs om kleine beetjes te sparen voor als bijvoorbeeld mijn fiets of de koelkast kapotgaat. Nog steeds bewaar ik van alles, want wie weet heb ik het ooit nog nodig. Maar het blijft een wankel evenwicht. Laatst moest ik van de oogarts een andere bril kopen – in de aanloop naar een operatie. Maar ja, ik had net een nieuwe. De verzekering wilde niet vergoeden, de gemeente wilde niet bijspringen. Dus weer opnieuw sparen – of je reservepotje aanbreken en maar hopen dat er niks stuk gaat. Ik heb gelukkig nog hulp van een beschermingsbewindvoerder om juist in dit soort situaties de juiste keuzes te maken. Dat brengt veel rust.  

Kracht

Soms vraag ik me weleens af wat me al die tijd op de been heeft gehouden. Ik denk het vertrouwen in dat het goed komt. En de hoop niet kwijtraken. Met dank aan de vrouwen in de opvang destijds, die hielpen om mijn kracht weer te vinden. Zo ben ik getroost door een vrouw met een onvoorstelbaar groot verlies. Ze loopt in gedachten nog vaak met me mee. Ze heeft me ook geleerd dat ik alleen een goede moeder kan zijn als ik ook goed voor mezelf zorg.

Schone lei

In mijn wijk is er veel armoede. Soms denk ik wel eens: misschien moeten we met elkaar iets gaan opzetten. Bijvoorbeeld om van elkaar te leren hoe je overleeft. Of om te ontdekken hoe je toch iets lekkers en gezonds kunt maken van het weinige wat je kunt kopen. Ik hoop ook dat de samenleving anders gaat kijken naar schulden. Iedereen maakt fouten in zijn leven. Je leert ervan. Maar rond schulden is er weinig mildheid, weinig vergeving voor dat je iets niet goed deed. Ik denk dat een schone lei mensen verder brengt dan ze jarenlang in de schulden laten zitten.’ 

Tekst Cecile Vossen, beeld Ringel Goslinga

  • Afrekenen met schulden

    Door vroegtijdig en onvoorwaardelijk afkopen van problematische schulden bieden we gezinnen een schone lei en toekomstperspectief

    Alles over Afrekenen met schulden