Armoedeaanpak in Nederland

Decennialang economische groei en alle goede inspanningen van (gemeentelijke) overheden, maatschappelijke organisaties en kennisinstituten hebben de armoede in Nederland nauwelijks verminderd. Het complexe armoedesysteem is ingericht op fraudebestrijding en gaat uit van wantrouwen in plaats van de menselijke maat.

Onder de armoedegrens

Ruim een half miljoen Nederlandse huishoudens leven in armoede (CBS, 2019). Dit betekent ook dat één op de dertien kinderen in armoede leeft (Nederlands Jeugd Instituut, 2021). En dit is nog maar het topje van de ijsberg. Bijna de helft van de Nederlandse huishoudens is financieel kwetsbaar of financieel ongezond en meer dan één op de tien huishoudens vindt het moeilijk om de noodzakelijk kosten voor hun levensonderhoud te betalen (Deloitte, Universiteit Leiden, ING Bank, NIBUD, 2021).

Complexiteit van wet- en regelgeving

Een studie van het Nibud bij tachtig gemeenten wijst uit dat, sinds de invoering van de Participatiewet in 2015, het huidige ondersteuningssysteem onvoldoende is om armoede tegen te gaan. Het systeem van wet- en regelgeving gaat uit van wantrouwen en controle in plaats van de menselijke maat. De toeslagenaffaire laat dit op pijnlijke wijze zien. Mensen die in armoede leven moeten een weg vinden in de complexe wet- en regelgeving, waarbij fouten streng bestraft worden.

Het nieuwe regeerakkoord: van participatiedrang naar bestaanszekerheid

Het nieuwe regeerakkoord in 2021 lijkt een stapje in de goede richting van participatiedrang naar bestaanszekerheid. Maar: bestaanszekerheid opschrijven is één ding, het echt begrijpen en die stevige basis bieden, vraagt meer.
Nieuws
Lees de beschouwing

Analyse van 5 jaar armoedebeleid: maatregelen voor inkomensondersteuning zijn niet van deze tijd

Sinds de jaren ’80 is de onderlinge solidariteit waarop de Nederlandse verzorgingsstaat gestoeld was, afgebrokkeld. De toeslagenaffaire is maar het topje van de ijsberg van de problematiek. Een veel grotere groep mensen vraagt zich elke maand af of ze wel kunnen rondkomen, vaak ondanks heel hard werken. Wil je een beroep doen op inkomensondersteuning? Dan kan je te maken krijgen allerlei verschillende regelingen. Bovendien zijn de inkomensondersteunende maatregelen niet geschikt voor de maatschappij van vandaag de dag. Dat concludeert het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) na bestudering van 5 jaar armoedebeleid in 80 gemeenten.

GGG Cindy en Chris_keuken_27

Te ingewikkeld

Uit het onderzoek blijkt dat de maatregelen zowel voor de aanvrager als de verstrekker onvoldoende en te ingewikkeld zijn om mee te werken. Daardoor komen tienduizenden mensen maandelijks tientallen euro’s tekort en raken ze in geldproblemen. Bekijk hier twee rekenvoorbeelden:

Rondkomen met een laag inkomen én tegemoetkomingen

Gewoon geld geven: helemaal zo gewoon nog niet

Een jaar na de lancering van ons breekijzer Gewoon geld geven, maakten we bij Kansfonds de balans op. We werkten hard om het voor elkaar te krijgen. Maar: gewoon geld geven is helemaal niet zo gewoon. Lees meer over onze zoektocht met hindernissen van een strenge Participatiewet, de giftendrempel en belastingregels.
Nieuws
Duik in het moeras van wet- en regelgeving

De gevolgen van armoede

Armoede is slopend. Het is de ziekmakende stress, de schaamte, het uitzichtloze – en de enorme impact op alle levensterreinen. We kunnen planken vullen met onderzoeksuitkomsten over de gevolgen van armoede. Een greep daaruit: dakloosheid, isolement, geen toekomstperspectief, slechte voeding, gezondheidsproblemen en vooral: elke seconde van de dag bezig zijn met overleven.

GGG Cindy en kinderen buiten_44

De gevolgen voor kinderen die opgroeien in armoede zijn schrijnend. Uit onderzoeken blijkt bijvoorbeeld dat deze kinderen zich vaker ongelukkig voelen, minder presteren op school, angstig zijn en zich terugtrekken. Dikwijls leidt armoede tot achterstanden die moeilijk zijn in te lopen. We zien ook vaak dat armoede generaties lang wordt doorgegeven.

Schrijnende voorbeelden

Heel wat voorbeelden in de laatste jaren laten zien dat het complexe armoedesysteem uitgaat van wantrouwen en controle en dat dit beleid mensen verder in de armoede heeft geduwd. Enkele voorbeelden:

Vragen over armoede in Nederland

Armoede in Nederland doorbeken

In een land als Nederland zou geen armoede mogen voorkomen. En zo lang dat wel zo is, hebben we als maatschappij werk te doen. Kansfonds wil laten zien dat de aanpak van armoede anders kan en gaat een baanbrekende en simpele oplossing onderzoeken: we zetten Gewoon geld geven in als breekijzer om armoede in Nederland te helpen doorbreken.

Over Gewoon geld geven als breekijzer