Beeldvorming: welk beeld heb jij bij dak- en thuisloosheid?

Een man in verwaarloosde kleding slapend op een vies bankje in een park. Of iemand die op straat om geld vraagt, met een vuilniszak of fles drank onder de arm. Dak- en thuisloze mensen worden in de media vaak op een eenzijdige manier in beeld gebracht. Onterecht, want ze zijn er in alle soorten en maten. Van doorgewinterde mensen die vaak buiten slapen tot dak- en thuisloze jongeren en economisch daklozen. Die twee laatste groepen overnachten vaak bij opvanglocaties, in hun eigen auto of hoppen van bank naar bank bij bekenden.

Toen onderzoekers van onze projectpartner Het Beelddepot verschillende media doorspitten, ontdekten ze dat er nauwelijks foto’s bestaan die dit brede spectrum laten zien. Zo staan er maar weinig vrouwen en jongeren op foto’s rondom dak- en thuisloosheid. Terwijl juist het aantal jonge daklozen de afgelopen jaren steeg. Het belang van representatief beeldmateriaal is niet te onderschatten. Door eenzijdig en stereotiep beeldgebruik hebben veel dak- en thuisloze mensen last van stigma’s. En dat houdt negatieve associaties in stand.

Bewustwording in de maatschappij leidt tot meer respect, begrip en uiteindelijk beter beleid voor mensen zonder thuis.

Tijd voor een make-over

Het onderzoek van Het Beelddepot leidde tot veel herkenning. Meerdere zorg- en welzijnsorganisaties en beleidsmakers beaamden de impact van onjuiste beeldvorming en kwamen in actie. Te beginnen met een initiatief van Het Beelddepot zelf. Ze nodigden fotografen en illustratoren uit om nieuw, realistisch werk te maken over het leven van dak- en thuisloze mensen.

Zo maakte fotograaf Dingena Mol een eigentijdse versie van haar veelgebruikte foto van een dakloze man van middelbare leeftijd op een bankje in het park. Het nieuwe beeld, geschoten op precies datzelfde bankje, toont een jonge vrouw die op haar telefoon kijkt. Naast haar staan, in plaats van een blikje bier, een rolkoffertje en een flesje water.

Hoe zou je het zelf vinden?

In juli lanceerden we samen met projectpartner het Straat Consulaat de campagne ‘Zo wil je toch niet gezien worden?’. Op sociale media riepen we op om een foto te delen waarop je slecht voor de dag komt. Een foto die je liever niet deelt, om op die manier een statement te maken dat het respectloos en stigmatiserend is om dergelijke foto’s van mensen bij verhalen over dakloosheid te plaatsen. Je leest er meer over in onderstaand artikel.

Zo wil je toch niet gezien worden?

Vandaag deelden veel mensen op social media een foto van zichzelf zoals ze niet gezien willen worden. Ze deden mee aan onze challenge #zowiljetochnietgezienworden.

Nieuws
Lees meer over deze campagne

Naar aanleiding van deze campagne wilde de politie Haaglanden graag met ons in gesprek hierover. Agenten delen namelijk regelmatig foto’s van schrijnende situaties op straat, met daarop soms ook dakloze mensen. Hoe voorkom je als agent stigmatisering? Het is goed dat dit soort vragen steeds meer worden gesteld. Want bewustwording in de maatschappij leidt tot meer respect, begrip en uiteindelijk beter beleid voor mensen zonder thuis.

Alternatieve beelden

Kansfonds biedt graag alternatief beeldmateriaal aan: een set realistische foto’s van het leven van dak- en thuisloze mensen. Vrij te gebruiken door iedereen die een verhaal post of publiceert over dit thema. Ook het Straat Consulaat en Het Beelddepot stellen graag passender beeld beschikbaar.

Van gedachten wisselen over dit onderwerp?

Neem dan contact met ons op. We staan je graag te woord.